22 / 11 / 63

Yazan : Stephen King

Orijinal Adı : 11/22/63

Yayınevi : Altın Kitaplar

Çeviren : Zeynep Heyzen Ateş

Basım : Haziran 2012

Sayfa Sayısı : 808

22.11.63

Stephan King’i sinemaya uyarlanan filmlerinden ve televizyona uyarlanan dizilerinden tanıyorum . Bu yazarın okuduğum ilk kitabı.Şüphesiz birçok insanın merak ettiği konulardan biri : zamanda yolculuk.Belki de herkes hayatı boyunca en az bir kez geçmişe dönerek birşeyler değiştirmeyi ya da geleceğe giderek hayatında veya dünyada nelerin değişeceğini görmeyi hayal etmiştir.

Diğer bir merak konusu da özellikle Amerikalılar’ın çok daha  fazla ilgi gösterdiği Kennedy suikasti. Suikaste ait gerçekler neler ?

Bu iki konuyu bir araya getiren bir kitap 22/11/63. Bu konular hakkında sayısız kitap,araştırma, belgesel var elbette. Bu kitabı okumayı seçmemdeki neden King’in konuya bakış açısını merek etmem oldu.

Kitap 808 sayfa. Oldukça akıcı bir anlatım dili var.Takıldığınız anlamlar, tanımlar,açıklamalar yok.Okumaya başlayınca sayfalar ardı ardına gidiyor.

Kitabın konusu genel olarak  Jake Epping isimli karakterin,bir arkadaşının verdiği bilgiyle bulduğu geçmişe açılan geçidi kullanarak  geçmişe gidip Kennedy suikastini engellemek ve yaratacağı “kelebek etkisi” ile sukiastten sonra meydana gelen ve dünyada büyük değişimlere neden olan diğer olayların da akışını değiştirmek , günümüz dünyasını farklı bir yaşam düzeyine getirmek istemesi.

Olaylar  Jake’in anlatımıyla aktarılıyor bize. Konu hem ilginç hem de basit olabilecek bir konu.Konuyu ilginçleştirmek, okunur hale getirmek yazarın beceri alanına giriyor. Başarısız bir anlatım, kötü bir kurgu bu kadar uzun bir kitabın okunurluğunu düşürebilir.

Bana göre kitaptaki sorun burada başlıyor. King’in olayları anlatımı,detaylandırması oldukça başarılı.Hatta fazla başarılı.Kitabın yaklaşık 700 sayfası geçmişe gittiği sürede yaptıklarının detaylarıyla geçiyor. Günümüzde yaşarken, hiç bilmediği bir zaman dilimine geri giden, hayatını bir ideal için tehlikeye atan bir karakter.Geçmişte yaptığı herşeyin, her hareketin tüm tarihi etkileme olasılığı varken, birden bir aşk hikayesi başlıyor…Geçmişte tanıdığı Sadie ile ciddi bir ilişkiye başlıyor.Sayfalarca devam eden ,tüm detaylarına girilen bir başka hikaye. Asıl konu olan suikast ve onun engellenmesi neredeyse ikinci plana düşüyor.Hatta bazen karakterin  Sadie ile beraber günümüze geri döneceği ve suikasti unutup gideceği hissine kapılıyorsunuz.

Yazar kitabın sonuna doğru asıl konu olan suikasti hatırlıyor ama kitap zaten 700 lü sayfalara gelmiş. Bunun telaşıyla konuyu kalan sayfalara sığdırmaya , hızlı bir şekilde konuyu toparlamaya çalışıyor.Kitabın o kadar uzun bir bölümünde anlattığı  Sadie’ yi de suikasti engelleme işine katıyor. Tipik Amerikan kahramanları: sıradan iki öğretmen , yeri geldiğinde ve gerek duyulduğunda herşeylerini feda etmeye hazır birer  halk kahramanına dönüşüyor.Herşey Amerika ve dünya için.

Amerikan kahramanlarımız suikasti engelliyor ve  Jack geldiği yoldan tekrar günümüze dönüyor. Tarihte yaptığı bu büyük yön değiştirmenin günümüze olan etkilerini görmek için sabırsızlanıyor. Gel gör ki tamamen iyi bir amaçla yaptığı “Kennedy suikastini engelleme” görevi hiç te beklemediği bir şekilde günümüz dünyasını çok daha kötü bir yola sürüklemiş.

Ama burada zaman yolculuğu emniyet sigortası devreye giriyor .Bu sigorta ” eğer tekrar geçmişe gidersen bir önceki gidişinde yaptığın herşey silinir” . Jack’ de geçmişe gidip gelerek yaptıklarını silmiş ve tarihi olduğu gibi bırakmış oluyor.

Ve burada yazarın bize verdiği mesaj : herşeyi eskisi gibi bırak,fazla kurcalama,kaderine razı ol, tanrının işine karışılmaz.

Peki bu kadar uzun bir kitabı neden okudum? Hani bazı filmler veya kitaplar vardır, son sahnesinde veya son sayfalarında bir anda bir replik, bir cümle olur, ani bir gelişme yaşanır ve o ana kadar seyrettğiniz veya okuduğunuz herşey başka bir anlam kazanır. Tıpkı 6. his filminde olduğu gibi. İşte ben de sırf bu nedenle sonuna kadar sabırla okudum ama ne yazık ki böyle bir mucize olmadı.

Sonuç olarak fazla bir iz bırakmayan sadece  genel konusunu hatırlayacağım bir kitap olarak raftaki yerini aldı.Kitaplığımda saklayacağım veya arkadaşlarıma önereceğim bir kitap olmaktan uzak.